Spataderen en spinnenwebaders
Definitie
Spataderen zijn vergrote aderen die blauw, rood of huidkleurig kunnen zijn en zichtbaar vanaf het huidoppervlak. Ze lijken vaak op koorden en zien er gedraaid en gezwollen uit. Ze kunnen opgezwollen zijn en boven het huidoppervlak uitsteken. Spataderen worden vaak gevonden op de dijen, achterkant van de benen of aan de binnenkant van het been. Spinnenwebaderen lijken op spataderen maar zijn kleiner en dichter bij het huidoppervlak. Net als spataderen zijn ze rood of blauw van kleur. Ze kunnen eruitzien als boomtakken of spinnenwebben, met korte, gekartelde lijnen. Ze kunnen op de benen en het gezicht voorkomen en een klein of groot huidoppervlak bedekken.
Ernstige aandoeningen kunnen leiden tot ernstigere gezondheidsproblemen. Zweren of huidulcera kunnen ontstaan door chronische bloedophoping. Deze kunnen pijnlijk zijn en moeilijk genezen. De huid over de aderen kan dun worden en gemakkelijk beschadigen. Een verwonding kan aanzienlijk bloedverlies veroorzaken. Superficiele tromboflebitis is een bloedstolsel in aderen net onder de huid. Diepe veneuze trombose is een bloedstolsel in een diepere ader, met pijn, warmte, roodheid en zwelling. Als het bloedstolsel naar de longen reist, kan dit fataal zijn.
Tekenen en symptomen
Spataderen en spinnenwebaderen zijn meestal zichtbaar op de huid. Andere veelvoorkomende symptomen in de benen zijn:
● Zeurende pijn die erger wordt na lang zitten of staan
● Bonzend gevoel of krampen
● Zwelling
● Gevoel van zwaarte
● Uitslag met jeuk
● Verkleuring van de huid, vooral rond de enkels
● Rusteloze benen, vooral in bed. De benen voelen ongemakkelijk aan en blijven niet stil.
Oorzaken en risicofactoren
Spataderen en spinnenwebaderen kunnen worden veroorzaakt door zwakke of beschadigde kleppen in de ader. Meestal wordt het bloed bij het samentrekken van de beenspieren tijdens activiteit teruggepompt naar het hart, tegen de zwaartekracht in. Aders hebben kleppen die als klepjes werken en voorkomen dat bloed terugstroomt. Als de kleppen verzwakken, kan bloed terugstromen. Wanneer opgehoopt bloed de aderen groter maakt, kunnen ze spataderen worden. Spinnenwebaderen kunnen ook worden veroorzaakt door hormonale veranderingen, blootstelling aan de zon en verwondingen.
Verschillende factoren verhogen het risico op het ontstaan van spataderen en spinnenwebaderen:
● Toenemende leeftijd wordt geassocieerd met verzwakte kleppen in de aderen.
● Medische en familiegeschiedenis, geboren worden met zwakke kleppen en/of familieleden met spataderen verhogen het risico.
● Hormonale veranderingen, vooral tijdens de puberteit, zwangerschap en menopauze; anticonceptiepillen en andere medicijnen die oestrogeen en progesteron bevatten, kunnen bijdragen aan het probleem.
● Zwangerschap, waarbij het bloedvolume 1,5 keer zo groot is als in de niet-zwangere toestand. De groeiende baarmoeder oefent druk uit op de aderen. Verbetering kan optreden in de eerste drie maanden na de bevalling.
● Obesitas kan extra druk op de aderen uitoefenen.
● Inactiviteit, zoals lang zitten of staan, dwingt de aderen harder te werken om het bloed terug naar het hart te pompen.
● Blootstelling aan de zon kan spinnenwebaderen op de wangen of neus veroorzaken bij een licht huidtype.
Diagnose
Spataderen kunnen meestal worden vastgesteld door lichamelijk onderzoek. Soms zijn tests nuttig om de omvang van de aandoening te bepalen. Een echografie kan de structuur van de aderen, de bloedstroom en bloedstolsels controleren. Zelden wordt een venogram aangevraagd. Hierbij wordt contrastvloeistof in de aderen geïnjecteerd voor een beter beeld van de bloedstroom dan een echografie kan bieden. De zorg begint meestal bij een huisarts of familiearts, die kan doorverwijzen naar een specialist. Er zijn verschillende soorten artsen die zorgen voor spataderen en spinnenwebaderen, waaronder:
● Fleboloog – een aderenspecialist.
● Vasculaire geneeskunde – richt zich op het bloedvatenstelsel.
● Vaatchirurg – die indien nodig een operatie kan uitvoeren.
● Dermatoloog – gespecialiseerd in huidaandoeningen.
Behandeling
Spataderen en spinnenwebaderen worden behandeld met leefstijlaanpassingen en medische procedures. Het doel is om symptomen te verlichten, complicaties te voorkomen en het uiterlijk te verbeteren. Leefstijlaanpassingen worden aanbevolen bij milde symptomen; bij ernstige symptomen zijn verschillende medische behandelingen beschikbaar, waaronder sclerotherapie, aderstripping en laserbehandelingen.
Compressiekousen
Compressiekousen oefenen druk uit op de aderen, waardoor de bloedstroom niet terug kan stromen. Er zijn drie soorten: ondersteunende panty's, vrij verkrijgbare (OTC) gegradueerde compressiekousen en op recept verkrijgbare gegradueerde compressiekousen. Ondersteunende panty's geven de minste druk, overal gelijkmatig verdeeld, in plaats van waar het het meest nodig is. OTC-kousen bieden iets meer druk dan panty's. Op recept verkrijgbare gegradueerde compressiekousen geven de meeste druk en kunnen door een professional worden aangelegd.
Sclerotherapie
Sclerotherapie is de meest voorkomende behandeling voor zowel spinnenweb- als spataderen. Het is zeer effectief wanneer het correct wordt uitgevoerd. De arts gebruikt een naald om een vloeibare chemische stof in de ader te injecteren. Dit zorgt ervoor dat de aderwanden opzwellen, aan elkaar plakken en zich afsluiten. De ader verandert in littekenweefsel, wat de bloedstroom stopt. Sclerotherapie kan in een dokterspraktijk worden gedaan en vereist geen verdoving. Meerdere behandelingen zijn meestal nodig. Gegradueerde compressiekousen kunnen worden aanbevolen om het genezingsproces te ondersteunen en zwelling te verminderen. Bijwerkingen zijn onder andere:
● Brandende, rode, verheven huidplekken of blauwe plekken op de injectieplaats. Ze verdwijnen kort na de behandeling.
● Vlekken, bruine lijnen of groepen fijne rode bloedvaatjes op de behandelingsplaats. Deze verdwijnen direct na de behandeling.
● Bloedklonters raken vast in de ader en veroorzaken ontsteking. Het is niet gevaarlijk, maar er kan zwelling optreden, die kan verbeteren door warmte toe te passen. Een arts kan het bloed afvoeren indien nodig.
Er is een type sclerotherapie waarbij echografie wordt gebruikt om de naald te begeleiden. Dit kan nuttig zijn om aderen te behandelen die niet zichtbaar zijn aan de huidoppervlakte. Het kan worden gebruikt na een operatie of andere behandelingen, als de ader terugkeert.
Oppervlakte Laserbehandelingen
Laserbehandelingen kunnen effectief zijn bij spinnenaderen en kleine spataderen. De techniek stuurt sterke lichtpulsen in de ader, waardoor deze vervaagt en verdwijnt. Het is alleen veilig voor bepaalde huidtypes, vooral voor lichtere huid. De hitte van de laser kan pijnlijk zijn. Koeling kan de pijn verminderen. Behandelingen duren 15 tot 20 minuten; meestal zijn twee tot vijf behandelingen nodig. Het is niet effectief voor spataderen groter dan 3,0 millimeter (ongeveer een tiende van een inch). Het laat directe normale activiteiten toe. Bijwerkingen zijn onder andere:
● Roodheid of zwelling, die snel verdwijnt.
● Verkleuring van de huid, die binnen 1 tot 2 maanden verdwijnt.
● Brandwonden en littekens door slecht uitgevoerde laserbehandelingen (zeldzaam).
Endovasculaire technieken (radiofrequentie en laser) en chirurgische ingrepen zijn voorbehouden aan ernstige aandoeningen.
Preventie/Levensstijlbeheer
Niet alle spinnen- en spataderen zijn te voorkomen, maar er zijn stappen die u kunt nemen om het ontstaan van nieuwe spat- of spinnenaderen te voorkomen of te minimaliseren, en om voor uw huid en gezondheid in het algemeen te zorgen. Sommige van deze maatregelen kunnen ook helpen om ongemak te verminderen:
● Gebruik natuurlijke zonnebrandcrème (zonder parabenen of petrochemicaliën) om uw gezicht te beschermen en spinnenaderen in het gezicht te verminderen.
● Beweeg regelmatig, met de nadruk op oefeningen voor de benen. Hardlopen en wandelen zijn goede oefeningen.
● Houd uw gewicht onder controle om te voorkomen dat er te veel druk op de benen komt.
● Kruis uw benen niet langdurig tijdens het zitten. Dit kan de benen beschadigen. Een kleine verwonding verhoogt het risico op spataderen.
● Leg uw benen omhoog tijdens het rusten.
● Zit of sta niet langdurig stil. Als u veel moet staan, verplaats dan elke paar minuten uw gewicht van het ene been naar het andere. Bij langdurig zitten, sta op en beweeg of maak elke 30 minuten een korte wandeling.
● Draag elastische steunkousen.
● Vermijd het langdurig dragen van hoge hakken. Schoenen met lagere hakken kunnen de kuitspieren versterken voor een goede bloedcirculatie.
● Eet een zoutarm, vezelrijk dieet om zwelling te verminderen en constipatie te voorkomen.
Zorg goed voor uw huid – het is het grootste orgaan van uw lichaam. Vermijd mogelijk schadelijke ingrediënten in huidverzorging en gebruik in plaats daarvan schone, eenvoudige ingrediënten om uw huid te hydrateren, voeden en te verstevigen. Dit helpt om een jeugdige, gezonde uitstraling te behouden.
Uw vragen beantwoord
-
Hoe vaak komen abnormale aderen voor?
Meer dan de helft van de mensen heeft spataderen op de leeftijd van 50 jaar en ouder. -
Zijn spinnenaderen gevaarlijk?
Het is uiterst zeldzaam dat spinnenaderen tot ernstige gezondheidsproblemen leiden. -
Moet ik een arts raadplegen over spinnenweb- en spataderen?
Als de ader rood, gevoelig of warm aanvoelt, bloedt, een uitslag of verkleurde huid veroorzaakt, of als de aders het dagelijks functioneren belemmeren, moet een arts de situatie beoordelen. -
Is er medicatie die ik kan nemen om spinnenaders te verwijderen?
Nee. Hier zijn 14 natuurlijke huidalternatieven die je misschien wilt proberen. -
Wat is het belangrijkste om te doen om de ziekte te voorkomen of te beperken?
Draag zo veel mogelijk compressiekousen met een gradiëntdruk. -
Kunnen spinnenaders terugkeren na behandeling?
Nieuwe spinnenaders en spataderen kunnen ontstaan omdat er geen genezing is voor zwakke kleppen.
Artikel geschreven door Sheila M. Krishna M.D., FAAD
Dr. Krishna is een gecertificeerde dermatoloog. Ze behaalde haar bachelor aan het Massachusetts Institute of Technology, waar ze biologie en vreemde talen dubbel studeerde en afstudeerde met Phi Beta Kappa-onderscheiding. Ze spreekt vloeiend Engels en Spaans. Dr. Krishna behaalde haar medische graad aan de David Geffen School of Medicine van de University of California, Los Angeles, waar ze lid was van de Alpha Omega Alpha Medical Honor Society. Ze voltooide haar dermatologie-residentie aan de Virginia Commonwealth University in Richmond, Virginia, en was daar Chief Resident van de afdeling Dermatologie. Ze voltooide een extra onderzoeksjaar aan UCLA bij Dr. Lloyd Miller, waar ze expertise opdeed in onderzoeksmethoden en protocolontwerp en -uitvoering. Dr. Krishna is Fellow van zowel de American Academy of Dermatology (AAD) als de American Society for Mohs Surgery (ASMS). Dr. Krishna werkt in San Diego, Californië, waar ze volwassenen en kinderen behandelt voor huidaandoeningen. In 2017 werd Dr. Krishna door haar collega’s in San Diego gekozen als Top Doctor. Website - https://www.sheilakrishnamd.com/
Artikel beoordeeld door Natalia Kerr, gediplomeerd schoonheidsspecialiste/gezichtsspecialist
Natalia Kerr is een gediplomeerd schoonheidsspecialiste/gezichtsspecialist. Ze studeerde in 2019 af aan Orange Technical College met een diploma in Gezichtsspecialiteit. Ze is gepassioneerd over huidverzorging en huidgezondheid en heeft haar opleiding na haar afstuderen voortgezet door het bijwonen van diverse seminars, trainingen en vakbeurzen. Ze worstelde jarenlang met acne tijdens haar middelbare schooltijd en weet hoe dit het zelfvertrouwen kan aantasten. Dit inspireerde haar reis in de wereld van huidverzorging, en ze is momenteel eigenaar van en werkzaam bij Skin by Natalia in Orlando, Florida. Website - https://skin-by-natalia.square.site/
Meer informatie voor het publiek
American Academy of Dermatology
Telefoon: 847-240-1280; Gratis nummer: 866-503-SKIN (7546)
https://www.aad.org
American Society for Dermatologic Surgery
Telefoon: 847-956-0900
https://www.asds.net
Referenties
- U.S. Department of Health and Human Services, Office on Women’s Health: https://womenshealth.gov/publications/our-publications/fact-sheet/varicose-spider-veins.html
- American Society of Plastic Surgeons: https://www.plasticsurgery.org/cosmetic-procedures/spider-veins.html
- National Library of Medicine: https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/varicoseveins.html
- Mayo Clinic: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/varicose-veins/basics/definition/con-2004347
