Acné
Definitie
Acne is een aandoening van de talgklieren en haarzakjes van de huid. De meest voorkomende gebieden waar acne voorkomt zijn het gezicht, de nek, de borst, de rug, de schouders en de bovenarmen. Acne kan verschijnen als kleine, puntige whiteheads en blackheads, respectievelijk gesloten en open comedonen genoemd. Acne kan ook verschijnen als rode ontstoken bultjes en grote, gevoelige cysten onder de huid. Littekens kunnen ook ontstaan, vooral bij de ernstigste vormen van acne. Acne veroorzaakt ook aanzienlijke emotionele stress en wordt in verband gebracht met depressie en angst.
Er zijn effectieve behandelingen beschikbaar en er worden voortdurend nieuwe, effectievere producten geïntroduceerd. Veel mensen raadplegen een arts pas wanneer de aandoening ernstig wordt, maar het is beter om de behandeling te starten zodra de aandoening begint, om littekens, verergering van de aandoening en emotionele stress te voorkomen. Effectieve behandeling kan mensen met acne helpen een heldere, gezonde huid te krijgen met een uitstekend cosmetisch resultaat en een verbeterd algemeen welzijn.
De American Academy of Dermatology heeft een systeem voor de classificatie van acne. Het beschrijft drie niveaus van de aandoening: mild, matig en ernstig. Milde acne wordt gekenmerkt door enkele tot meerdere papels en pustels (puistjes), maar geen noduli. Matige acne heeft meerdere tot veel papels en pustels met enkele tot meerdere noduli. Ernstige acne wordt gedefinieerd door de aanwezigheid van talrijke of uitgebreide papels en pustels, evenals veel noduli en littekens.
Het reinigen van de huid met milde producten om overtollig talg en dode huidcellen te verwijderen is effectief en meestal niet irriterend. Onder begeleiding van een erkende professional kan een specifiek behandelregime met van nature voorkomende alfa-hydroxy- of bèta-hydroxyzuren acne drastisch verbeteren door poriën te ontstoppen en de huid zacht te exfoliëren. Enkele van de populairste van nature voorkomende zuren zijn glycolzuur, gevonden in suikerriet, en salicylzuur, gevonden in wilgenbast.
- Overproductie van talg (sebum)
- Abnormale afschilfering van dode huidcellen die de haarzakjes irriteren en verstoppen
- Bacteriën (Propionibacterium acnes) en ophoping van afvalstoffen
- Ontsteking veroorzaakt door de immuunrespons van het lichaam
- Hormonen, genaamd androgenen, nemen toe tijdens de puberteit bij zowel jongens als meisjes, waardoor de talgklieren groter worden en meer talg produceren. Anticonceptiepillen en zwangerschap kunnen hormonale veranderingen veroorzaken die de productie van meer talg stimuleren.
- Verschillende medicijnen staan bekend om het veroorzaken of verergeren van acne, zoals corticosteroïden, androgenen en lithium (gebruikt bij de behandeling van bipolaire stoornis).
- Sommige voedingsmiddelen kunnen acne uitlokken, waaronder zuivelproducten en koolhydraatrijke voedingsmiddelen zoals brood, bagels en chips, die de bloedsuikerspiegel verhogen.
Het is een mythe dat vette voedingsmiddelen, chocolade en een vuile huid acne veroorzaken. Sterker nog, de huid te hard schrobben en het gebruik van agressieve chemicaliën en zepen kan de huid irriteren en acne verergeren. De huid reinigen met milde producten om overtollige olie en dode huidcellen te verwijderen is effectief en meestal niet irriterend.
Er zijn verschillende risicofactoren die acne kunnen uitlokken en verergeren, waarbij hormonale veranderingen de grootste zijn, vooral bij:
- Tieners van beide geslachten.
- Zwangerschap.
- Twee tot zeven dagen voor de menstruatie.
- Bepaalde medicijnen, vooral corticosteroïden, androgenen en lithium.
- Herhaald direct contact met vettige of olieachtige stoffen zoals cosmetica.
- Een familiegeschiedenis van acne.
- Wrijving of herhaalde druk op de huid, zoals door mobiele telefoons en kragen.
- Stress veroorzaakt geen acne, maar kan het wel verergeren.
Tekenen en symptomen
Acne verschijnt op de delen van het lichaam met de hoogste concentratie talgklieren, zoals het gezicht, de nek, de borst, schouders en bovenarmen. Het kan verschillende vormen aannemen:- Niet-ontstekingslaesies
- Comedonen - Witte en zwarte mee-eters ontstaan wanneer de openingen van haarzakjes verstopt raken met talg en dode huidcellen.
- Ontstekingslaesies
- Papels zijn kleine verheven bultjes door ontsteking in de haarzakjes; ze kunnen huidkleurig of rood en gevoelig zijn.
- Pustels zijn rode plekjes met witte pus in het midden.
- Knobbels zijn grote, vaste, pijnlijke, gevoelige knobbels onder het huidoppervlak, zonder opening naar de lucht; ze ontstaan door de ophoping van talg en dode huidcellen diep in de haarzakjes.
- Cysten zijn pijnlijke, gevoelige pusgevulde knobbels onder het huidoppervlak; deze hebben het grootste risico op littekens.
Preventie
Zelfs nadat de huid reageert op de behandeling en mogelijk volledig is opgehelderd, wordt de medicatie meestal voortgezet om nieuwe uitbraken te voorkomen. In sommige gevallen wordt een plaatselijke medicatie gebruikt op kwetsbare huidgebieden. Anticonceptiepillen of andere behandelingen kunnen door uw arts worden aanbevolen. Andere tips ter preventie van acne zijn onder andere:- Was acne-gevoelige gebieden niet meer dan twee keer per dag om overtollig talg en dode huidcellen te verwijderen. Gebruik een milde reiniger en olievrije, op water gebaseerde huidverzorgingsproducten.
- Gebruik een vrij verkrijgbare acnecrème of gel om overtollige olie te drogen, met producten die benzoylperoxide of salicylzuur bevatten.
- Vermijd zware of vette cosmetica; poeders zijn minder irriterend dan crèmes.
- Verwijder make-up voor het slapengaan om verstopping van de kleine openingen van haarzakjes te voorkomen. Gooi oude make-up weg en maak cosmetische kwasten en applicators regelmatig schoon.
- Draag loszittende kleding om te voorkomen dat warmte en vocht worden vastgehouden op plekken waar wrijving is met de huid.
- Douche na het sporten en zwaar werk, wanneer olie en zweet vuil en bacteriën op de huid kunnen vasthouden.
- Was je gezicht ’s ochtends met een milde reiniger en reinig ’s avonds dubbel. Dubbel reinigen betekent eerst een milde, niet-actieve reiniger gebruiken om make-up, overtollige olie en vuil van de dag te verwijderen. Daarna volgt een actieve reiniger met werkzame stoffen zoals salicylzuur voor een diepere reiniging.
- Breng daarna een behandelingscrème of gel aan, zoals benzoylperoxide, om de huid te oxygeniseren en verdere uitbraken te behandelen en te voorkomen.
- Gebruik een humectant, zoals hyaluronzuur of glycerine, om vocht terug in de huid te trekken, veroudering te voorkomen en irritatie door acnebehandelingen tegen te gaan.
- Breng daarna een olievrije moisturizer (occlusief) aan om het vocht vast te houden en trans-epidermaal vochtverlies te voorkomen.
- Kies voor niet-comedogene make-up om verdere verstopping van de poriën te voorkomen.
- Knijp of pulk niet aan acne, dit zorgt alleen maar voor verdere verspreiding van bacteriën. Gebruik in plaats daarvan een koude roller om ontstekingen te verminderen en maak een afspraak met een lokale huidverzorgingsspecialist.
- Gebruik altijd zonnebrandcrème bij de behandeling van huidaandoeningen zoals acne, omdat ingrediënten in behandelingen zongevoeligheid kunnen veroorzaken.
Behandeling
Acnebehandelingen werken via verschillende mechanismen, waaronder: het verminderen van olieproductie, het versnellen van de huidcelvernieuwing, het verminderen van bacteriële infecties en ontstekingen, of een combinatie van deze acties. Het kan vier tot acht weken duren voordat je verbetering ziet, ongeacht het werkingsmechanisme. De acne kan erger worden terwijl je wacht tot de behandeling effect heeft. Voorgeschreven medicijnen kunnen worden aanbevolen. Sommige zijn topisch (op de huid aangebracht) of worden oraal ingenomen. Soms worden ze samen gebruikt. Orale medicatie mag niet tijdens de zwangerschap worden gebruikt. Soorten behandelingen zijn onder andere:
- Vrij verkrijgbare topische behandelingen: Deze drogen overtollige olie uit, doden bacteriën en verwijderen dode huidcellen. Vrij verkrijgbare producten zijn meestal mild en bevatten benzoylperoxide, salicylzuur of zwavel. Milde bijwerkingen zijn huidirritatie, droogheid en schilfering. Bijwerkingen kunnen van korte duur zijn.
- Voorgeschreven topische behandelingen: Tretinoïne, adapaleen en tazaroteen zijn voorbeelden van producten afgeleid van vitamine A. Ze zorgen ervoor dat huidcellen sneller worden geproduceerd terwijl de oude worden afgestoten. Er zijn ook topische antibiotica die werken door overtollige huidbacteriën te doden. Een combinatie van medicijnen kan nodig zijn.
- Antibiotica: Bij matige tot ernstige acne kan een kortdurend oraal antibioticum worden voorgeschreven om het aantal bacteriën in en op de huid te verminderen. Veel orale antibiotica zijn niet langer effectief tegen acne omdat de bacteriën resistent zijn geworden. Orale antibiotica veroorzaken ook bijwerkingen die erg onaangenaam en mogelijk gevaarlijk kunnen zijn, waaronder misselijkheid, duizeligheid en verkleuring van de huid. Ze kunnen zongevoeligheid veroorzaken en de effectiviteit van orale anticonceptiva verminderen.
- Isotretinoïne: Dit krachtige medicijn wordt meestal gereserveerd voor ernstige cystische acne vanwege het risico op littekens. Het veroorzaakt geboorteafwijkingen als het tijdens de zwangerschap wordt ingenomen. Vrouwen in de vruchtbare leeftijd moeten instemmen met een monitoringsprogramma waarin ze beloven niet zwanger te worden tijdens het gebruik en routinematig zwangerschapstests ondergaan om het medicijn te blijven gebruiken. Het heeft zeer onaangename bijwerkingen zoals droge lippen en mond, neus en huid. Het kan het cholesterolgehalte verhogen en de leverfunctie beïnvloeden. Isotretinoïne is extreem effectief voor de juiste kandidaat, maar moet worden gecontroleerd door een dermatoloog met certificaat.
- Orale anticonceptiva: Dit zijn combinaties van oestrogeen en progesteron die acne bij vrouwen kunnen verbeteren. Ze veroorzaken echter ook andere bijwerkingen, zoals hoofdpijn, misselijkheid, depressie en gevoelige borsten. De ernstigste complicaties zijn een verhoogd risico op hartziekten, hoge bloeddruk en bloedstolsels, meestal in de benen.
- Laser- en lichttherapie: Deze methode bereikt de diepere lagen van de huid zonder het oppervlak te beschadigen. Het kan werken door de talgproductie te onderdrukken. Het richt zich ook op de specifieke bacteriën die acne veroorzaken en kan ontstekingen verminderen. Het kan de textuur van de huid verbeteren en de kans op littekens verkleinen. Het kan echter onaangenaam zijn en lijken op een ernstige zonnebrand.
- Cosmetische behandelingen: Chemische peelings en microdermabrasie kunnen de zichtbaarheid van verkleuringen en littekens verminderen, fijne lijntjes en zonneschade verminderen. Op korte termijn kunnen er ernstige roodheid, schilfering, blaarvorming en langdurige verkleuring van de huid optreden. Regelmatig een erkende huidverzorgingsspecialist bezoeken voor gezichtsbehandelingen en chemische peelings kan acne drastisch verminderen en littekens voorkomen. Ze kunnen ook een persoonlijk thuisverzorgingsregime aanbevelen om ervoor te zorgen dat je die resultaten thuis voortzet. Geavanceerdere behandelingen zoals microdermabrasie en zelfs microneedling kunnen ook worden uitgevoerd om poriën te ontstoppen en acne-littekens bij ernstigere gevallen te voorkomen. Kortetermijneffecten zijn roodheid, schilfering of peeling en tijdelijke hyperpigmentatie die binnen enkele dagen tot een week zal vervagen.
Levensstijl en huismiddeltjes
- Was probleemgebieden met een milde reiniger. Maskers, adstringenten en gezichtspeelingen worden niet aanbevolen omdat ze de huid irriteren en acne verergeren.
- Probeer lotions zonder recept om overtollige olie te verwijderen en peeling te bevorderen. Zoek naar lotions met benzoylperoxide of salicylzuur als werkzame stof.
- Vermijd irriterende stoffen zoals vette of olieachtige cosmetica, zonnebrandmiddelen, haarproducten en sommige acnecamouflages. Sommige mensen moeten zonlicht vermijden. Sommige producten verhogen de gevoeligheid voor de zon. Gebruik zonnebrandcrème die je poriën niet verstopt.
- Houd het haar schoon en uit het gezicht. Probeer te voorkomen dat handen of voorwerpen het gezicht aanraken of erop rusten. Vermijd strakke kleding. Verwijder vuil, zweet en olie snel.
Alternatieve geneeskunde
Sommige onderzoeken suggereren dat de volgende supplementen kunnen helpen bij de behandeling van acne:
- Tea tree olie: Gels met vijf procent tea tree olie kunnen net zo effectief zijn als lotions met vijf procent benzoylperoxide, hoewel het langer kan duren voordat ze werken. Het kan een huidreactie veroorzaken die contactdermatitis wordt genoemd. Er is ook enige bezorgdheid dat plaatselijke producten borstontwikkeling bij jonge jongens kunnen veroorzaken.
- Alfa-hydroxyzuren: Deze komen voor in voedingsmiddelen zoals citrusvruchten, suikerriet, appels en druiven. Ze helpen dode huidcellen te verwijderen en poriën te ontstoppen bij plaatselijke toepassing. Ze kunnen het uiterlijk van acne-littekens verbeteren. Bijwerkingen van de zuren zijn onder andere roodheid en irritatie.
- Beta-hydroxyzuren: Gevonden in wilgenbast en aloë.
- Vitamine B5 supplementen: Supplementen met pantotheenzuur zijn ook aangetoond dat ze acneletsels veilig en effectief verminderen.
- Zinksupplementen: Deze spelen een rol bij wondgenezing en verminderen ontstekingen. Het innemen met voedsel kan bijwerkingen verminderen, waaronder een slechte smaak in de mond en misselijkheid.
- Nicotinamide: Een natuurlijke B-vitamine, nicotinamide supplementen kunnen nuttig zijn bij de behandeling van ontstekingsacne.
Behandeling van acne littekens
Littekens, vooral bij ernstige cystische acne, kunnen het zelfvertrouwen en de kwaliteit van leven aantasten. Er zijn enkele procedures die de zichtbaarheid van littekens kunnen verminderen:
- Zachte weefselvullers. Collageen of vet uit het lichaam van de patiënt kan worden geïnjecteerd in gebieden waar littekens een ongelijkmatige textuur hebben veroorzaakt. Het vult de huid op of strekt deze, waardoor littekens minder zichtbaar worden. De resultaten zijn tijdelijk en meestal zijn periodieke herhalingsbehandelingen nodig om het effect te behouden.
- Chemische peelings. Een sterke zuur wordt op de huid aangebracht om de bovenste laag te verwijderen en diepere littekens te minimaliseren.
- Dermabrasie. Deze methode verwijdert de bovenste huidlaag met een snel roterende draadborstel. Het wordt meestal gebruikt bij de meest ernstige littekens. Oppervlakkige littekens kunnen volledig worden verwijderd en diepere littekens kunnen minder zichtbaar worden. Het kan pigmentveranderingen veroorzaken, vooral bij een donkere huid.
- Microdermabrasie. Dit is een nieuwere behandeling waarbij kleine kristallen in de huid worden geblazen om het oppervlak te polijsten. Een vacuümbuis verwijdert vervolgens de kristallen uit de huid. Er wordt geen nieuwe schade veroorzaakt en huidirritatie is minimaal. Het is minder effectief dan dermabrasie en littekens kunnen nog steeds zichtbaar zijn, zelfs na meerdere behandelingen.
- Laser-, lichtbronnen- en radiofrequentieprocedures. Lasertherapie verwijdert de bovenste huidlaag (epidermis) en verwarmt de diepere huidlaag (dermis). Nieuwe huid geneest de wonden. Minder intense lasers (niet-ablatief), gepulseerd licht en radiofrequentieapparaten beschadigen de epidermis niet, maar verwarmen de dermis, wat nieuwe huidvorming veroorzaakt. Ze hebben een kortere hersteltijd, maar de resultaten zijn subtiel, zelfs na meerdere behandelingen.
- Huidchirurgie. Littekens worden verwijderd door stukjes littekenweefsel (punch excisie) uit individuele littekens te halen. Hechtingen (steken) of een huidtransplantaat worden gebruikt om de defecten op de punchplaatsen te sluiten.
- Microneedling of collageeninductietherapie. Microneedling of collageeninductietherapie is een nieuwe behandeling waarbij de huid herhaaldelijk wordt doorboord met gesteriliseerde micronaaldjes. Het heeft een drastische verbetering laten zien in het uiterlijk van acne littekens door de collageenproductie in de huid te verhogen. Bijwerkingen zijn onder andere roodheid, een gevoel van zonnebrand en mogelijk schilferen tot wel één tot twee weken. De beste resultaten worden bereikt met een reeks behandelingen gedurende zes maanden.
Uw vragen beantwoord over acne
Kan acne worden genezen? Het volgen van een goed huidverzorgingsregime thuis, voorgeschreven door een lokale erkende huidverzorgingsspecialist, kan ook een groot verschil maken in de beheersbaarheid van acne. Acne heeft de neiging terug te keren. Behalve de meest extreme vormen kan acne goed onder controle worden gehouden, maar het is erg moeilijk om acne te genezen. Een van de meest effectieve behandelingen voor acne, zowel topisch als oraal, zijn antibiotica die effectief zijn tegen de bacterie (Propionibacterium acnes) die een rol speelt bij het veroorzaken van acne. Helaas hebben de bacteriën resistentie ontwikkeld tegen de meest gebruikte antibiotica. Ze kunnen acne verbeteren, zelfs met resistentie, maar velen hebben niet dezelfde krachtige werking als toen ze in de jaren 60 werden geïntroduceerd. Er zijn nieuwere antibiotica, maar die kunnen zo duur zijn dat veel mensen ze niet kunnen betalen, vooral voor langdurige behandeling, en verzekeringsplannen kunnen weigeren te betalen omdat ze de behandeling als cosmetisch beschouwen. Nieuwe medicijnen kunnen ook resistentie ontwikkelen. Acne die samenhangt met verschillende levensfasen, zoals zwangerschap of premenstruele acne, kan verbeteren wanneer de hormonale balans wordt hersteld.
Kan acne worden teruggedraaid? Actieve acne kan worden behandeld, maar onderliggende ontsteking en uitlokkende factoren moeten worden gecontroleerd om nieuwe acne-laesies te voorkomen.
Hoe stop ik dat mijn acne verder verergert? Raadpleeg de preventiesectie van dit artikel voor tips om acne te voorkomen voordat het begint. De meest voorkomende oorzaak van verergering van acne, zelfs tijdens behandeling, is het niet precies gebruiken van de voorgeschreven medicatie. Succes met een acnebehandelingsregime vereist toewijding en nauwe samenwerking met een erkende dermatoloog.
Is acne besmettelijk? Acne is niet besmettelijk. Hoewel er bacteriën in acne-laesies voorkomen, zijn deze niet besmettelijk en komen ze op de huid van de meeste mensen voor.
Kan acne je doden? Er zijn zeer zeldzame gevallen van acne die gepaard gaan met explosieve, ontstoken laesies, botpijn, koorts, hoofdpijn en andere huiduitslag. Deze syndromen zijn zeldzaam, maar kunnen leiden tot ernstige ziekte en zelfs overlijden als ze niet worden herkend en behandeld.
Als ik mijn eenmaal daags antibioticum op mijn gezicht gebruik, kan ik het dan twee of drie keer per dag gebruiken voor snellere resultaten? Medicatie moet precies worden gebruikt zoals voorgeschreven. Overbehandeling kan leiden tot huidirritatie, ontsteking, gevoeligheid voor de zon, allergische reacties en kan het probleem zelfs verergeren.
Is het waar dat als je orale antibiotica gebruikt, de anticonceptiepillen minder effectief zijn om zwangerschap te voorkomen? Hoewel dit vaak wordt gezegd, hebben studies aangetoond dat de meeste antibiotica de anticonceptie niet beïnvloeden. Omdat antibiotica zelf echter niet veilig zijn tijdens de zwangerschap, moeten patiënten die antibiotica gebruiken twee vormen van anticonceptie toepassen of onthouding betrachten tijdens de behandeling.
Beschermt mijn antibioticum tegen acne mij tegen seksueel overdraagbare aandoeningen? Nee!
Wat is de beste manier om te onthouden mijn medicatie te gebruiken? Zet je medicatie naast je tandenborstel. Je poetst elke dag je tanden en gebruikt je medicatie dagelijks.
Mijn acne wordt echt erg in de week voordat mijn menstruatie begint. Wat kan ik doen? Goede dagelijkse huidverzorging helpt de effecten van je veranderende hormonen in de week voor je menstruatie te minimaliseren. Vraag je arts om een aanbeveling die veilig is met je huidige medicatie. Het gebruik van een vrij verkrijgbaar product met benzoylperoxide op de probleemplekken kan nuttig zijn. Begin hiermee een paar dagen voordat je verwacht dat je huid lastiger wordt. Als de plekken aanhouden, zijn er orale hormonale therapieën beschikbaar om dit type acne te behandelen, die voorgeschreven kunnen worden door een gecertificeerde dermatoloog.
Artikel geschreven door Sheila M. Krishna M.D., FAAD
Dr. Krishna is een gecertificeerde dermatoloog. Ze behaalde haar bachelor aan het Massachusetts Institute of Technology, waar ze biologie en vreemde talen dubbel studeerde en afstudeerde met Phi Beta Kappa-onderscheiding. Ze spreekt vloeiend Engels en Spaans. Dr. Krishna behaalde haar medische graad aan de David Geffen School of Medicine van de University of California, Los Angeles, waar ze lid was van de Alpha Omega Alpha Medical Honor Society. Ze voltooide haar dermatologie-residentie aan de Virginia Commonwealth University in Richmond, Virginia, en was daar hoofdresident van de afdeling Dermatologie. Ze voltooide een extra onderzoeksjaar aan UCLA bij Dr. Lloyd Miller, waar ze expertise opdeed in onderzoeksmethoden en protocolontwerp en -uitvoering. Dr. Krishna is Fellow van zowel de American Academy of Dermatology (AAD) als de American Society for Mohs Surgery (ASMS). Dr. Krishna werkt in San Diego, Californië, waar ze volwassenen en kinderen behandelt voor huidaandoeningen. In 2017 werd Dr. Krishna door haar collega’s in San Diego gekozen als Top Doctor. Website - https://www.sheilakrishnamd.com/
Artikel beoordeeld door Natalia Kerr, gediplomeerd schoonheidsspecialiste/gezichtsspecialist
Natalia Kerr is een gediplomeerd schoonheidsspecialiste/gezichtsspecialist. Ze studeerde in 2019 af aan Orange Technical College met haar diploma in Gezichtsspecialisatie. Ze is gepassioneerd over huidverzorging en huidgezondheid en heeft haar opleiding sinds haar afstuderen voortgezet door het bijwonen van diverse seminars, trainingen en vakbeurzen. Ze heeft jarenlang last gehad van acne tijdens haar middelbare schooltijd en weet hoezeer dit het zelfvertrouwen kan aantasten. Dit inspireerde haar om de wereld van huidverzorging in te gaan, en ze is momenteel eigenaar van en werkzaam bij Skin by Natalia in Orlando, Florida. Website - https://skin-by-natalia.square.site/
Meer informatie voor het publiek
Referenties
- Mayo Clinic: http//www.mayoclinic.com/health/acne/DS00169
- American Academy of Family Physicians: Feldman, S. MD, PH.D., et al, Am Fam Physician. 2004 May 1;69(9):2123-2130.
- National Institutes of Health: https://www.niams.nih.gov/health_info/acne/
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4065280/
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5556180/
